Kadınlarda cinsel ilgi/uyarılma bozukluğu olarak da adlandırılan cinsel isteksizlik cinsel işlev bozuklukları arasında sıklıkla görülen bir sorundur.

Cinsel istek kadının da erkeğin de doğasında vardır. Ancak insanın sosyal bir varlık olarak mutlu ve keyifli bir cinsel yaşamı gerçekleştirebilmesi için biyolojik dürtünün varlığı yeterli değildir.

Kadınlarda cinsel ilgi/uyarılma bozukluğu ile ilgili ortaya çıkan bulgular şunlardır:

• Cinsel etkinliklere karşı ilgisizdirler. Cinsel etkinliği başlatmak gibi bir girişimleri olmadığı gibi partnerlerinin bu yöndeki çabalarına yaklaşım göstermezler.
• Sözel, yazılı veya görsel olan bir cinsel simgeye karşı ilginin ya da uyarılmanın olmaması.
• Cinsel içerikli hayalleri, cinsel fantezi kurguları veya düşünceleri yoktur.
• Cinsel etkinlik sırasında, hazla ilgili olarak, başta cinsel organlar olmak üzere bedende bir duyum olmaması.

Kadınlarda cinsel ilgi/uyarılma bozukluğundan söz edebilmek için yukarıdaki belirtilerin en az altı aydır devam ediyor olması ve partner ilişkilerinde sıkıntı yaratması gereklidir.

Kadının cinselliğe karşı ilgili ve istekli olması öncelikle, insan hakları kapsamında, cinsel haklarının farkında olması ve bu haklarına sahip çıkması ile başlar. Kadın bedeniyle erkeğine hizmet eden bir araç ya da meta değildir. Kadının özgür iradesi ile seçtiği ve birlikte olduğu partneri ile cinsel hazzı ve keyfi yaşaması temel insan haklarından biridir.

Kadınlarda cinsel isteksizliğin nedenleri arasında; diyabet, hipertansiyon, hipotiroidi, obezite ve yaşam tarzı, antidepresan gibi ilaçların yan etkileri, hormonal düzensizlikler, cinsel organlarla ilgili geçirilmiş hastalıklar ve ameliyatlar yer almaktadır. Ancak bu fiziksel etkenlerden çok daha fazlasının nedeni psikolojik kaynaklıdır. Partnerle yaşanan ilişki sorunlarının da önemli bir etken olduğunu belirtmemiz gerekir.

Kadınlarda cinsel ilgi/uyarılma bozukluğunun psikolojik ve ilişkisel nedenleri:

• Kadının büyüdüğü ortamda cinsellikle ilgili bağnaz, tutucu ve baskılayıcı bir anlayışın egemen olması
• Kültürel ve dini inanışlar
• Cinsellikle ilgili suçluluk ve günahkarlık duyguları
• Daha önce yaşanmış olumsuz cinsel deneyimler
• Hastalık bulaşma riski ve gebe kalma korkusu
• Cinsel istismar ve geçmişte yaşanmış cinsel travmalar
• Özgüvenin düşük olması
• Bastırılmış eşcinsellik
• Cinsel organlarla ilgili yanlış ve eksik bilgiler
• Kadının cinsel organıyla barışık olamaması
• Bedenine ilişkin algısının olumsuz olması, kendini beğenmemesi
• Depresyon ve kaygı bozuklukları, kişilik bozuklukları
• Yoğun iş temposu ve stres

Kadının partneriyle gerek genel ilişki anlamında gerekse cinsel iletişim anlamında yaşadığı sorunları vurgulamak önemlidir. Kadının, partneri tarafından anlaşılmadığında, değersizleştirilip aşağılandığında, dikkate alınmadığında, kaba davranışlara veya şiddete maruz kaldığında, kandırıldığında ya da aldatıldığında, güven sorunu yaşadığında cinsel istek ve arzularının olması beklenemez. Cinsel istek ve ilgi olmadan, partnerinin dayatması sonucu, kadının cinsel etkinlikte bulunmak durumunda kalması beraberinde bazı sorunları da getirmektedir. Bunlar; cinsel ilişkide ağrı duyma, tiksinme ve kızgınlık, cinsel organlarda ıslaklığın olmaması ya da yetersiz olması, geç uyarılma, geç orgazm olma ya da orgazmın olmaması ve bir an önce cinsel etkinliğin sonlandırılması isteği şeklinde örneklendirilebilir.

Partnerle, yaşamın farklı alanlarında da, sağlıklı bir iletişim önemlidir. Partnerin yaklaşımı cinsel isteği ve ilgiyi belirleyici bir şekilde etkilemektedir. Partneri gözlerine bakarak O’nu dinlediğinde, koşulsuz sevgi ve saygı gösterdiğinde, sorunlarına duyarlı olup değerli hissettirdiğinde kadının cinsel ilgi ve isteği daha iyi olacaktır. Partneri kadının hayır deme hakkına saygı gösterdiğinde, her sevişmede kadının mutlaka cinsel ilişki istemediğini görebildiğinde, kadının hazır olabileceği yeterli bir ön sevişme süresinin gerekli olduğunu anladığında daha mutlu ve keyifli bir cinsel yaşam olabilecektir.

Partnerle ilgili yaklaşımlarla birlikte kadının kendisiyle ilgili algısı, cinselliğe bakış açısı ve sorumlulukları da önemlidir:

• Cinsel haklarının farkında olması ve buna sahip çıkması
• Cinsel organı ve bedeniyle barışık olması, kendini sevmesi
• Partnerine cinsel yaşamla ilgili duygularını, düşüncelerini ve arzularını ifade edebilmesi
• Günlük yaşam içinde, sevişirken ve cinsel ilişki sırasında cinsel fanteziler kurgulayabilmesi
• Partneri ile birlikte erotik filmler izlemesi, erotik kitaplar okuması
• Partneri ile erotik konuşmalar yapması ve erotik kıyafetler giymesi
• Beden algısına olumlu katkı sağlayacak, olabildiğince düşündüğü ya da idealindeki beden kilosuna sahip olması, spor yapması ve doğru beslenmesi

Kadın özgür iradesi ile partnerini seçtiğinde, partneri evrensel insan hakları kapsamında ve kadın-erkek eşitliği temelinde yaklaşım gösterdiğinde, açık, şeffaf ve dürüst bir iletişim içinde olunduğunda, biyolojinin ve bilimin ışığında bedenini tanıyıp doğru okuduğunda, ne istediğini fark ettiğinde cinsel ilginin ve arzuların kapıları açılmaktadır.

Kaynağı ve yazıyı özgün boyutlarda görüntülemek için tıklayınız.

Kadınlarda Cinsel İsteksizlik yazısı ilk önce Op. Dr. Can Pahalı - Vajinismus Tedavisi ve Kadın Sağlığı Kliniği üzerinde ortaya çıktı.