Gerçekte biyolojik, psikolojik ve sosyal bir varlık olarak insanı sıkıntıya sokan, yaşam rutinini bozan, güvenliğini tehdit eden etkenler  belirsizliğin ve bilgisizliğin hakim olduğu bir ortamda sorunları daha da derinleştirirler. Ancak doğru bilginin paylaşıldığı ve dogmatik anlayışların değil, bilimin rehber alındığı bir yaşam felsefesiyle, belirsizlikler bilimin ışığıyla aydınlandığında sorunlar aşılmaya başlanır.

Cinsel yaşamın üreme boyutu dışında haz, keyif ve eğlence boyutu da olduğu düşünüldüğünde, sorunların varlığında etkilenmemesi olası değildir. Sağlıkla ilgili korkular, sosyal yaşamın etkilenmesi, engellenmişlik hissi ve en önemlisi ekonomik kaygılar çoğu zaman cinsel isteği azaltmaktadır. Geçmişte yapılan bazı çalışmalar toplumsal düzeyde yaşanan travmalar sürecinde, daha düşük oranlarla da olsa, bazı bireylerde cinsel isteğin etkilenmediği, hatta bazı bireylerde de cinsel isteğin arttığını ortaya koymaktadır.

Dünya Sağlık Örgütü koronavirüsün cinsel yolla bulaşıp bulaşmadığı konusunda bir saptama yapmak için erken olduğunu, bunun için daha geniş çaplı araştırmalara ihtiyaç olduğunu vurgulamıştır. Bilindiği gibi, önce Çin’de 12, İtalya’da 1 Covid-19 hastasında yapılan araştırmalarda, hastalardan alınan meni (semen) sıvısında virüsün görülmediği vurgulanmışken, daha sonra JAMA Open Network adlı derginin 1 Mayıs 2020 tarihinde yayınlanan sayısındaki bir makalede, araştırma konusu olan 38 Covid-19 hastası olan erkekten alınan meni örneklerinin 6’ sında koronavirüsün saptandığı belirtilmiştir. Amerikan Cinsel  Sağlık Birliği’nin 20 Mayıs 2020 tarihinde güncellenmiş haliyle ‘’Sex in the Time of COVID-19’’ adlı başlıkla yayınladığı bilgilendirme yazısında bu tarihe kadar yapılan çalışmalarda vajina sıvısında koronavirüsün görülmediği vurgulanmaktadır.

Böyle bir süreçte, ortaya çıkan bilgiler ışığında ve koronavirüsle ilgili testlerin belirtilen özel koşullar olmadan, bireyin isteği ile yapılamadığı, testlerin tarama testi olarak kullanılamadığı bir ortamda cinsel yaşamımıza yaklaşımımız nasıl olmalı? Cinsel hazzın, eğlencenin ve keyifli heyecanların yaşandığı, bağışıklık sistemini güçlendiren, kan basıncının düzenlenmesine ve kalp sağlığına katkı sağlayan, fiziksel aktivite olarak ta değerlendirilebilecek, karşılıklı gönüllülük ve özgür seçimlerle belirlenen partner ilişkilerine çok da iyi gelen seksten vaz mı geçelim?

Öncelikle şunu söyleyebiliriz; Aynı evde yaşadığınız, Covid-19 belirtileri gösteren biriyle temas etmediğiniz, koronavirüsün bulaşabileceği koşullarda bulunmadığınız, sizin de partnerinizin de ateş, solunum sıkıntısı, kuru öksürük gibi hastalığı düşündürecek belirtiler taşımayıp, evde kal çağrısına uyduğunuzda, pandemi sürecinden önceki seks yaşantınızı sürdürebilirsiniz. Hatta stresin ve kaygının böylesine arttığı, rahatlamanın, gevşemenin ve ilişkiyi güçlendirmenin daha da önemli olduğu böyle bir dönemde, dinamik, dinlenmiş ve zinde olarak yeni aşk oyunlarını keşfederek seks yaşantınızı güzelleştirip, daha ileri taşıyabilirsiniz.

Partneriniz var ancak ayrı yerlerde yaşıyorsunuz, bir süre sonra yolculuk yapıp, birlikte olmaya, aynı evde yaşamaya başlıyorsunuz. Bu durumda ayrı odalarda kalıp 14 günlük standart karantina koşullarını uyguladıktan sonra, hastalıkla ilgili belirtiler de ortaya çıkmadığında  aktif seks yaşamınız için kapı aralanmış oluyor.

Partneriniz var, ayrı yerlerdesiniz, birlikte aynı ortamda yaşama olanağınız yok. Görsellik te dahil olmak üzere teknolojiyi kullanarak, erotik öykülerinizi ve cinsel fantezilerinizi paylaşarak karşılıklı mastürbasyon yapabilir, partnerinizle cinsel hazzı ve mutluluğu yaşayıp doyuma ulaşabilirsiniz.

Cinsel aktivitenizi paylaştığınız bir partneriniz yok, uygun ortam ve hijyen koşullarını sağladıktan sonra cinsel fantezilerinizi hayal ederek, koronavirüs bulaşma riski olmadan, otoerotizmle doyuma ulaşabilirsiniz.

Dünya Cinsel Sağlık Birliği’nin (The World Assosication of Sexual Health) ilk kez 1999 yılında ilan ettiği ve en son 2014 yılında gözden geçirip tekrar yayınladığı cinsel haklarla ilgili deklerasyonu;  cinselliğin evrensel insan hakları kapsamında, her insanın kişiliğinin ayrılmaz bir parçası olduğuna vurgu yaparken, sahip olduğu cinsel haklardan birinin  otoerotizmin de dahil olduğu , cinsel haz alma hakkı olduğunu belirtir.

Ataerkil yapının, erkekçi bakış açısının, toplumsal cinsiyet eşitsizliğinin kadının başta yaşam hakkı olmak üzere yaşamın diğer alanlarında olduğu gibi cinsel haklarını da yok saydığını, canice tüm haklarına  saldırdığını her gün binlerce kez yaşıyor ve yaşamaya devam ediyoruz. Evrensel İnsan haklarının sadece erkek hakkı olmadığına vurgu yapmak durumunda kalmak çok acı.

Yaşam devam ederken, umut adına, yaşamı güzelleştirme adına cinsel yaşamla ilgili yaptığımız bu öneriler; sosyal adaletin yerlerde süründüğü, birilerinin evde kalıp, ötekilerinin çalışmak durumunda bırakıldığı bu koronavirüs sürecinde, yalnız ve yalnız semptomlara yönelik önerilerdir, çabalardır. Gerçekte, koronavirüs süreci olsun ya da olmasın, olabildiğince mutlu ve keyifli bir cinsel yaşama, toplumsal cinsiyet eşitliğinin de gerçekleştiği, çalıştığı işten atılmak ve işsiz kalmak korkusunun olmadığı, gelecekte yaşamımı nasıl idame ettirebilir endişesi olmadan yaşayabildiği, insana, kuşa, kediye, köpeğe, bütün canlılara, soluduğumuz havaya, içtiğimiz suya, toprağa yani doğaya saygılı bir ekonomik sistemin varlığı ile ulaşılabilir.

Yeni̇ Koronavi̇rüs Süreci̇ Ve Ci̇nsel Yaşam yazısı ilk önce Op. Dr. Can Pahalı - Vajinismus Tedavisi ve Kadın Sağlığı Kliniği üzerinde ortaya çıktı.

Cinsel yolla bulaşan hastalıklara yol açan etkenler, yalnızca vajinal, oral veya anal cinsel ilişki yoluyla değil, yakın beden teması ya da kan yoluyla da bulaşabilmektedir. Bulaşmış bir hastalık etkeni saptandığında, başka bir etkenin bulaşmış olma riski arttığından, geniş kapsamlı bir tarama yapılması önemlidir. Hastalık etkeni bulaşmış olduğu halde, yıllarca herhangi bir belirti ortaya çıkmayabilir. Böyle bir durumda birey, hastalığı partner ya da partnerlerine, farkında olmadan bulaştırırken, herhangi bir zamanda ciddi bir hastalık tablosu ile karşılaşabilir. Özellikle yaşam tarzı açısından yüksek risk taşıyan bireylerin, herhangi bir belirti olmadan, düzenli olarak kapsamlı bir taramadan geçmesi gereklidir.

Cinsel yolla bulaşan hastalıklara yol açan etkenler; virüs, bakteri, parazit, protozoon, mantar ya da ektoparazit kökenli olabilir. Hepatit B, Hepatit C, Genital Siğiller, Genital Herpes ve AİDS virüs kökenli CYBH’ler iken, Gonore (bel soğukluğu), Sifiliz (frengi) ve klamidya bakteryel kökenlidir.

Son yıllarda, cinsel yolla bulaşan hastalıklar belirgin bir şekilde artış göstermiştir. Bu artışın nedenleri arasında; sıklıkla cinsel partner değiştirmek, cinsel ilişkiye girme yaşının düşmesi, çok sayıda cinsel partnere sahip olmak, evlilik dışı cinsel ilişkilerin yaygınlaşması, cinsel partnerin farklı cinsel partnerlerle birlikteliği, seks işçileri ve onların müşterileri ile cinsel ilişkide bulunmak, hastalığa neden olan mikroorganizmaların ilaçlara karşı direnç geliştirmesi, kozmetik ve kimyasal madde kullanımının artması ve doğal yaşam dengesinin bozulması sayılabilir.

CYBH’ye neden olan mikroorganizmalar, birey taşıyıcı olduğu halde, yıllarca klinik bulgu ve belirti vermeyebilir. Hastalık ortaya çıktığında en sıklıkla cinsel organlarda, ağızda, anüste ve deride olmak üzere gözde, boğazda ve hatta bütün bedende belirtiler dikkati çekebilir. CYBH’lerin ortaya çıkmasında bazı etkenler önemli bir rol oynar. Bu etkenler; düşük sosyoekonomik düzey, protein eksikliğine yol açan beslenme bozuklukları, şiddetli stres etkenleri, şeker hastalığı gibi metabolik hastalıklar, sık ve uzun süreli antibiyotik kullanımı, olumsuz hijyenik koşullar, gebelikten korunmak için kullanılan araçların uygun olarak kullanılmaması, çok sayıda gebelik ve kürtaj müdahaleleri.

Son yıllarda CYBH’leri önleme çabalarına rağmen, Dünya Sağlık Örgütünün (World Health Organisation) verileri başta HIV enfeksiyonu, gonore (bel soğukluğu) ve sifiliz (frengi) olmak üzere, 30’u aşkın hastalık etkeninin bulaşması ile dünyada her gün 1 milyon yeni olgunun eklendiğini ortaya koymaktadır. Toplamda ise dünya nüfusunun altıda birinin CYBH’lerden etkilendiğini aynı veriler göstermektedir. Her altı bireyden birinin etkilendiği böyle bir tablo durumun ciddiyetini yansıtmakta ve korunma, önleme ve tedavi çabalarının daha üst düzeyde olması gerektiğini gözler önüne sermektedir.

Cinsel yolla bulaşan hastalıkların varlığında hem erkek hem de kadında görülebilen belirtiler şunlardır: İdrar yaparken yanma, ağrı, acıma, idrar yapma sıklığında artma, ateş, üşüme ve titreme, halsizlik baş ağrısı, bulantı ve kusma, özellikle kasıklardaki lenf bezlerinde şişme, cinsel organlarda ve makatta kaşıntı ve karıncalanma hissi, cinsel organlarda ağrılı ya da ağrısız yaralar, siğiller ve içi sıvı dolu kabarcıklar, kasıklarda ve karnın alt bölümünde tek ya da iki taraflı ağrı, kollar, bacaklar ve ayak tabanlarında deri döküntüleri, ağız içinde ve çevresinde yaralar, cinsel ilişki süresince ağrı ve sonrasında kanama gelmesi.

CYBH yapan etkenler, annede varlığı durumunda, gebelik, doğum ve emzirme sürecinde bebeğe geçip çok ciddi sonuçlara yol açabilirler (düşük, erken doğum, çeşitli organ anomalileri ve ölü doğum).

Cinsel yolla bulaşan hastalıkların önlenmesi ve kontrol altına alınmasında etkili olabilecek yaklaşımlar: Hem genel anlamda sağlıklı bir yaşamın hem de özelde sağlıklı bir cinsel yaşamın farkındalığını yaratan bir eğitimin verilmesi, kondom (prezervatif) kullanımının yaygınlaştırılması ve doğru kullanımının öğretilmesi, erken tanı konup etkili bir tedavinin yapılması, cinsel partnerlerin belirlenmesi ve tedavilerinin gerçekleştirilmesi.

Cinsel yolla bulaşan enfeksiyonlar (CYBE), son yıllara kadar, zührevi ya da cinsel yolla bulaşan hastalıklar olarak adlandırılmaktaydı. Ancak hastalık etkenini taşıyan kişi, hiçbir belirti olmadığı halde etkeni başkasına bulaştırabildiği için Dünya Sağlık Örgütü hastalık kavramı yerine enfeksiyon (bulaşma) kavramının kulanılmasını önermiştir.

Cinsel Yolla Bulaşan Hastalıklar yazısı ilk önce Op. Dr. Can Pahalı - Vajinismus Tedavisi ve Kadın Sağlığı Kliniği üzerinde ortaya çıktı.