Vajinismus, çoğu zaman ilk cinsel birleşme girişiminde, vajina girişini çevreleyen kaslarda istemsiz olarak ortaya çıkan bir kasılmadır. Bu kasılma cinsel birleşmeye engel olabilmekte ya da çok ağrılı olmasına yol açmaktadır. Cinsel ilişki girişimde, PC veya pubococcygeus olarak adlandırılan kasların kasılması bir duvara çarpma hissini ve bir açıklığın ya da girişin bulunmadığı algısını yaratabilir. Vajinismus; kadının aynı zamanda ağrı olacağı, kanayacağı ya da canının yanacağı gibi düşüncelerle oluşturduğu korku ya da kaygı nedeniyle ortaya çıkan kaçınma ya da erteleme sorunudur.

Vajinismus belirtileri nelerdir?

Vajinanın 1/3 dış kısmında gerçekleşen, yineleyici ve sürekli olan kasılmalarla birlikte, bacakların kapatılması, eşi itme davranışı veya tüm bedenin kasılması da vajinismusta gözlenebilen durumlardır. Bunlara solunum hareketinin hızlanması ve kalp çarpıntısı eşlik edebilir, yani panik atak benzeri bir tablo ortaya çıkabilir.

Vajinismusa neden olabilen etkenler nelerdir?

Cinsel eğitimin verilmemesi ya da yetersiz olması, cinselliği reddeden ya da aşağılayan değer yargıları, gerdek gecesi zorunlu cinsel birleşme, yeterince uyarılmadan, şehvet ve zevk almadan cinsel birleşme girişiminde bulunmak, bekaretle ilgili aşırı vurgu yapılması, gerdek gecesi ile ilgili çarpıtmalarla dolu olayların anlatılması, aşırı düzeyde korumacı aile yapısı, ağrı ya da acıyla yaşanan olumsuz bir cinsel deneyim, geçmişte yaşanan cinsel olarak kötüye kullanım, ensest ilişkiler, taciz olayları, tecavüzler, erkeğin aceleciliği, deneyimsizliği ya da kaba ve özensiz davranışları, jinekolojik müdahaleler, doğumda yaşanan sıkıntılar, ağrılı jinekolojik muayeneler.

Vajinismus belirtilerini tetikleyen etkenler?

Cinsel ilişki girişimleri dışında jinekolojik muayeneler, kadının veya eşinin parmakları, tampon ya da dilatör gibi objeleri yerleştirme çabaları, hatta imajinasyonlar da kasılmalara neden olabilmektedir. Bu girişimler sona erdiğinde kaslar gevşer ve normal durumuna döner.

Vajinismus nedeni olan etkenler fiziksel olabilir mi?

Vajinismus olarak adlandırılan sorun psikolojik olmakla birlikte ilişkiye girememe nedenleri arasında yer alan fiziksel etkenler cinsel birleşme sırasında acıya yol açarak koşullu vajinismus tepkisi oluşturabilirler. İlişkiye girememe ya da ağrılı cinsel ilişkiye yol açan fiziksel etkenlerden bazıları; doğuştan kızlık zarı anomalileri, vajina darlığı, pelvik enflamatuvar hastalık, endometriyozis, yumurtalık kistleri, idrar yolu enfeksiyonu, vajinal atrofi ve pelvik tümörler olup jinekolojik yaklaşımlarla tedaviyi gerektirirler.

Vajinismus toplumda ne kadar yaygın, görülme sıklığı nedir?

Vajinismus cinsellikle ilgili tutucu değer yargılarının olduğu toplumlarda, batı toplumlarına oranla, daha sık görülmektedir. Toplumumuzda her on çiftte birinde görülmekte olup oldukça yüksek bir orana sahiptir. Ülkemizde yıllık görülme sıklığı yaklaşık olarak % 10 iken, İsveç’ te bu oran % 1’ dir. Toplumumuzda cinsel işlev bozukluğu nedeniyle cinsel terapi merkezlerine en sık başvuru nedeni vajinismus sorunudur.

Vajinismus görülme sıklığı hangi bireylerde daha fazladır?

Vajinismus bütün sosyoekonomik, sosyokültürel ve entelektüel düzeylerdeki bireylerde görülebilir. Bunlardan bağımsız olarak, cinsel eğitimin verilmediği, cinselliği reddeden ya da aşağılayan değer yargılarının olduğu, bekaretle ilgili olarak abartılı vurgunun yapıldığı ve aşırı düzeyde korumacı aile yapısının olduğu ailelerde büyüyen bireylerde daha sık görülmektedir.

Vajinismus çiftin ilişkisini ve günlük yaşamı nasıl etkiler?

Vajinismus ortaya çıkardığı sıkıntı ve zorluklarla kadını, sevdiği erkeği ve ilişkilerini derinden etkileyen bir tablo yaratır.

Vajinismus sorunu yaşayan kadının hissettiği duygulardan bazıları; suçluluk ( Eşime haksızlık yapıyorum, bu adil bir durum değil. İkimizin yaşamını kabusa çeviriyorum ve bu benim suçum. ) , utanma, sıkılma, yalnızlık ( İnsanlar ilişkiye giremediğimizi öğrenirse alay ederler, kimseye anlatamam, kimse bizi anlamaz, birileri öğrenirse çok utandırıcı olur. ) , üzüntü ( Evlenmeden önce her şey çok güzeldi, balayımızda böyle bir hayal kırıklığı yaşayacağım aklıma gelmezdi, cinsel ilişkiye giremeyeceğimizi gördüğümde şoke oldum. ) , baskı ve korku ( Acaba cinsel ilişkiye girebilecek miyiz, vajinismus sorunu sürekli devam edecek mi, vajinismusun üstesinden gelebilecek miyiz? ) , depresif ruh hali ( Herkesin yaptığı bir şeyi ben yapamıyorum, evlenen herkes ilişkiye giriyor, beceriksizim, başarısızım, belki hiç düzelmeyecek. )

Vajinismus sorunu ile karşılaşan erkeğin yaşadığı duygulardan bazıları; reddedilme ( Evlenmeden önce ilişkimiz daha iyiydi, eşim neden benimle cinsel ilişkiye girmek istemiyor, neden bana izin vermiyor, beni istemiyor mu? ) , öfke ( yaşamımız böyle mi devam edecek, nasıl çocuğumuz olacak, elimden geleni yaptım yine de sorun devam ediyor. ) , umutsuzluk ( Ne yapacağımı bilmiyorum, mutsuzum ve üzgünüm ) , empati ( Eşim çok ağrı çekiyor, kendimi çok kötü hissediyorum. ) , uzaklaşma ( Eve gitmek istemiyorum. )

Vajinismus nedeniyle ortaya çıkan bu duygular zaman geçtikçe yoğunlaşır ve giderek daha çok sıkıntıya sokar. Cinsel ilişkiye girememe sorunu yaşayan çiftler başlangıçta birbirlerine karşı anlayışlı ve hoşgörülü iken sonrasında birbirlerini suçlamaya başlarlar. Özgüveni sarsılan kadın aldatılabileceğini düşünüp, eşini yitirme korkusu yaşayabilir. Sıradan, önemsiz sorunlar çatışmalara ve kavgalara neden olur. Cinsel ilişki denemeleri sonuçsuz kaldıkça kısır döngü nedeniyle moraller daha da bozulur. Çiftler aynı anda yatağa girmekten ve cinsel yaklaşımlardan sakınarak cinsel ilişki denemelerine ara verirler. Erteleme sorunu ortaya çıkar ve sorun giderek büyür. Yakın akrabaların ve çevrenin bebek beklentisi çifti sıkıntıya sokarak sıklıkla vajinismus sorunu ile yüzleştirir. Akrabalarla sorunu paylaşan çiftlerde erkeğin yakınları kadını suçlarken bekareti sorgulayabilmekte, kadının yakınları da erkeği beceriksizlikle suçlayabilmektedir. Sorunu paylaşmayan çiftler de her gün rol yapmanın sıkıntısını yaşayabilmektedir.
Vajinismus sorunu başta çalışma yaşamı ve akraba ilişkileri olmak üzere yaşamın bütün alanlarına yansıyarak huzursuzluk, keyifsizlik ve mutsuzluğa neden olabilmektedir.

Vajinismus sorununun varlığında erkekte görülen cinsel sorunlar;

Vajinismus ortaya çıkardığı sıkıntı ve zorluklarla erkeği de derinden etkilemektedir. Özellikle çözüm arayışının sürekli ertelendiği, uzun süredir devam eden vajinismus olgularında erken boşalma ve ereksiyon sorunu sıklıkla erkekte görülen cinsel işlev bozukluklarıdır. Cinsel istek ile ilgili sorunlar da yaygın olarak karşımıza çıkmaktadır.

Vajinismus tedavisinde başarı oranı nedir?

Vajinismus cinsel işlev bozuklukları arasında en yüz güldürücü sonuçların alındığı sorunlardan biridir. Farklı cinsel terapi kliniklerinde yapılan çalışmalar, başarı oranlarının yaklaşık olarak % 90-100 aralığında olduğunu göstermektedir. Eş reddi ( eşin istenmemesi, çeşitli nedenlere bağlı olarak birlikteliğin zorunlu olarak sürdürülmek durumunda kalınması ), tedavinin yarım bırakılması başarı oranını olumsuz etkilerken, tedavinin gereğini yapan, düzenli olarak devam eden ve terapiyi tamamlayanlarda, vajinismus sorunu neredeyse tüm çiftlerde olumlu sonuçlanmaktadır.

Vajinismus tedavisi başlamadan önce jinekolojik muayene gerekli midir?

Vajinismus tanısı konmadan önce, cinsel ilişkiye engel olabilen ve doğuştan olan kızlık zarı anomalisinin ekarte edilmesi için kadın hastalıkları ve doğum uzmanı tarafından kızlık zarının değerlendirilmesi önemlidir. Nadiren de olsa vajina ve diğer genital organ yapısal anomalileri de görülebilmektedir.

Kızlık zarı değerlendirilmesinin yalnızca vajinismus tanı sürecinde değil, ilk cinsel ilişkide sıkıntı yaratan bir sürprizle karşılaşmamak için, ilişki öncesinde jinekolog tarafından yapılması önemlidir.

Jinekolog tarafından yapılan değerlendirme, yalnızca vajinismus tanısının konması için değil, vajinismusun derecelendirilmesi ve uygun olacak bir vajinismus tedavisinin belirlenmesi için de önemlidir.

Kızlık zarı değerlendirilmesi klasik jinekolojik muayeneden farklıdır. Klasik jinekolojik muayenede parmakla vajinal giriş ve alet kullanımı varken, kızlık zar değerlendirilmesinde parmak girişi ya da alet kullanımı olmadan yalnızca görsel olarak yapılan bir değerlendirmedir. Görsel olduğu için kısa sürer ve ağrısızdır.

Vajinismus İle İlgili Sorular ve Yanıtlar yazısı ilk önce Op. Dr. Can Pahalı - Vajinismus Tedavisi ve Kadın Sağlığı Kliniği üzerinde ortaya çıktı.

Evlilik öncesi doğru ve uygun cinsel eğitimin alınmaması sonucunda, ilk gece sıkıntılı bir sürecin başlangıcı olabilmektedir. Cinsellikle bağlantılı olumsuz duygu ve düşünceler, yanlış veya eksik bilgi ve beklentiler sorunlu davranışlara yol açıp, ilişkiyi ciddi boyutlarda etkileyebilmektedir.

Yapılan çalışmalarda, evlilik yaşamında keyifli ve mutlu bir birlikteliğin ortaya çıkmasında cinsel doyumun çok önemli etkileri olduğu belirlenmiştir.

Toplumsal yaşamda evlilik kurumunun baskın olduğu ülkemizde, ne yazık ki cinselliğin konuşulması ve tartışılması ayıp karşılanmakta, bu alandaki bilgilenme çabalarının önüne set çekilmektedir. Evlilik öncesi cinsellikle ilişkilendirilen ayıp, günah ya da yasak gibi kavramlar evlendikten sonra da çiftlerin karşısına çıkmakta ve boşanmaya kadar uzanabilen sorunlara yol açabilmektedir.

Cinsellik öğrenilmesi ve keşfedilmesi gereken bir süreçtir. Araba kullanmayı ya da yemek yapmayı öğrenmek gibi.

Cinselliğin yalnızca üreme işlevini yerine getiren bir etkinliğe indirgenmesi, evlilik öncesi cinsel gelişimin ve evlilik sonrası cinsel doyumun önünde önemli bir engeldir. Biyolojik anlamda cinsel organlar ve hormonlar cinsiyeti ifade eder. Bunlar da üremeyle ilişkilidir ve cinselliğin boyutlarından yalnızca biridir. Üreme işlevi dışında haz alıp, haz verebilme, arzu, istek, bedensel temas, dokunuşlar ve yakınlık gibi kavramlar da cinsellik boyutları içinde yer alırlar.

Anne babalar ve alanla ilgili eğitimciler, çocukların gelişim sürecinde gerek bedenleriyle ilgili değişimleri, gerek cinsellikle bağlantılı duygu, düşünce ve davranışları konuştuklarında ve anlattıklarında cinsellik soru sorulabilecek ve öğrenilebilecek bir alan durumuna gelir.

Cinsellik alanındaki eğitimlerin erken yaşlarda cinsel ilişkiyi başlatacağı düşüncesi gerçeği yansıtmaktan uzaktır. Bilimsel araştırmalar bu düşüncenin doğru olmadığını ortaya koymaktadır. Hatta bazı çalışmalar cinsel sağlık eğitiminin cinsel ilişkiyi başlatma yaşını daha üst yaşlara taşıdığını göstermektedir.

Evlilik öncesinde, cinselliğin ne olduğu, fiziksel, duygusal, sosyal, kültürel yönleri, cinsel organların anatomisi ve fizyolojisi, cinsiyet rolleri, üreme işlevi, aile planlaması, gebelik, doğum, anne baba olmanın sorumlulukları, cinsel yaşamda her iki partnerin de sorumluluk alma gereği, cinsel yolla bulaşan hastalıklar ve hijyenik koşullar eğitim kapsamında özellikle yer almalıdır.

Evlilikte İlk gece aslında erkek için değil, çoğu zaman kadın için ilk gecedir. Evlilik öncesinde kadının cinsel bilgilerden yoksun bırakılması, cinselliğinin yok sayılması ya da bastırılması ve bilinçaltıyla bağlantılı nedenler ilk gece ya da sonraki gecelerde, vajinismus olarak adlandırılan önemli bir sorunu ortaya çıkarır. Vajinismus vajinanın 1/3 dış kısmında bulunan kasların istemsiz olarak kasılması nedeniyle cinsel birleşmenin gerçekleşememesi ya da çok ağrılı olması durumudur. Korku ve kaygının ön planda olduğu vajinismus sorununa tüm bedenin kasılması, partneri itme davranışı, hızlı nefes alıp verme ve kalp çarpıntısı belirtileri de eşlik edebilir. İlk geceyle ilgili kızlık zarının kanayacağı, yırtılacağı, patlayacağı, ağrı ve acı olacağı gibi yanlış düşüncelere erkeğin aceleci, telaşlı ve direk cinsel ilişkiye odaklı yaklaşımları eklenince vajinismus sorunu sıklıkla karşımıza çıkar.

Psikolojik etkenlerin ve bilinçaltının ön planda olduğu vajinismus sorununda, kızlık zarı ve diğer cinsel organlarla ilgili doğuştan olabilen yapısal anomaliler ekarte edilmelidir. Bu yüzden evlilik öncesinde Kadın Hastalıkları ve Doğum uzmanınca yapılacak bir jinekolojik muayene olası bazı sorunların önüne geçebilir.

Evlilik öncesinde çoğu zaman cinsel ilişki yaşayan erkek açısından İlk gece ve sonrası için durum nedir? İlişki yaşaması cinselliği bildiği anlamına gelir mi? Sağlıklı, mutlu, keyifli, hazzı getiren ve ilişkiyi bütünleyen bir cinsel yaşamın yaratılıp, geliştirilmesinde yetkinliğe sahip midir? Ne yazık ki bu sorulara olumlu yanıt vermek zordur. İlk gece ile ilgili performans kaygısı ve cinsel ilişkide başarısız olma korkusu sertleşme güçlüğüne ve erken boşalma sorununa yol açabilmektedir. Erkeğin eşini cinsel doyuma ulaştıramama ve sertleşememe korkusu, penis boyuyla ilgili yanlış düşünceler ve yakın akrabaların İlk gecenin takipçisi olmaları sorunu daha da büyütmektedir.

Cinsellik evliliğin vazgeçilemez ve en önemli boyutlarından biridir. Sağlıklı, mutlu ve keyifli birliktelikler için evlilik öncesi cinsel eğitim yaygınlaştırılmalıdır.

Kaynağı ve yazıyı özgün boyutlarda görüntülemek için tıklayınız.

Evlilik Öncesi Cinsel Eğitimin Önemi yazısı ilk önce Op. Dr. Can Pahalı - Vajinismus Tedavisi ve Kadın Sağlığı Kliniği üzerinde ortaya çıktı.

Vajinanın 1/3 dış kısmında gerçekleşen, yineleyici ve sürekli olan bu kasılma dışında, bacakların kapatılması, eşi itme davranışı veya tüm bedenin kasılması da vajinismusta gözlenebilen durumlardır. Bunlara solunum hareketinin hızlanması ve kalp çarpıntısı eşlik edebilir, yani panik atak benzeri bir tablo ortaya çıkabilir.

Cinsel ilişki girişimleri dışında jinekolojik muayeneler, kadının veya eşinin parmakları, tampon ya da dilatör gibi objeleri yerleştirme çabaları, hatta imajinasyonlar da kasılmalara neden olabilmektedir. Bu girişimler sona erdiğinde kaslar gevşer ve normal durumuna döner.

Vajinismus; kadının aynı zamanda ağrı olacağı, kanayacağı ya da canının yanacağı gibi düşüncelerle oluşturduğu korku ya da kaygı nedeniyle ortaya çıkan kaçınma ya da erteleme sorunudur. Vajinismus sorunu yaşayan kadında, sonuç vermeyen cinsel birleşme çabaları ve tekrarları hayal kırıklığı, küçük düşme ve yetersizlik duygularını ortaya çıkarır. Eşine yetememe, kadınlığının eksik olduğu düşünceleri, terk edilme ve aldatılma korkusunu da yaşatır. Cinsel birleşme çabaları ağrı verici, sıkıntılı ve moral bozucu bir kısır döngüyü ortaya çıkarır. Cinsel ilişki girişimleri olmadığı sürece belirtiler de yoktur. Ancak bu durum vajinismus sorununun çözümü için cinsel terapiye başvuruyu geciktirir. Partnerlerin ilişkisinde yalnızca cinsel alan değil, yaşamın diğer alanları da olumsuz yönde etkilenir. Bazen yaşattığı sorunlarla, terapi arayışına girilmediğinde, vajinismus ilişkinin sonlanmasına neden olabilir.

Azalmış cinsel istek ya da cinsel ilgi/uyarılma bozukluğu olarak adlandırılan cinsel işlev bozukluğu daha yaygın olmasına karşılık, kadınların cinsel terapiye en sık başvuru nedeni vajinismus sorunudur. Birliktelik süreci uzadıkça, yakın akrabaların ve çevrenin çocuk konusundaki baskısı çiftin terapiye başvurusunda önemli bir etkendir. Terapiye başvuru zamanı birlikteliğin başlangıcından 15-20 yılı aşan sürelere kadar uzanabilmektedir.

Jinekolojik muayenelerin yapılıp tampon ve spekulum gibi objelerin yerleştirilebildiği hafif vajinismus olgularının yanısıra, genital bölgeye hiçbir yaklaşımın yapılamadığı ve bütün bedenin kasılmaya eşlik ettiği ağır vajinismus olguları da vardır.

İlk cinsel ilişki girişiminde karşılaşılan vajinismus, primer vajinismus (birincil vajinismus) adını alırken, ağrısız cinsel ilişki döneminden sonra ortaya çıkan vajinismus, sekonder vajinismus (ikincil vajinismus) olarak adlandırılır. Travmatik olarak yapılan kürtajlar, doğumlar, ameliyatlar ya da şiddet ve cinsel saldırı  sekonder vajinismusa neden olabilirler.

Vajinismus sorunu tekrar eder mi? Temel olarak Bilişsel Davranışsal Terapi’ nin kullanıldığı vajinismus cinsel terapilerinde, doğru bilgiler ve uygulamalar sorunun tekrar etmesini önlerler. Yani vajinismus sorunu aşıldıktan sonra tekrar etmesi beklenen bir durum değildir. Yalnızca sonradan ortaya çıkan ve yukarıda belirtilen travmalar sekonder vajinismusa neden olabilirler.

Vajinismusla ilgili yaşanan olumsuz duygular, özellikle mahcubiyet, sorunun yakın çevre ve akrabalarla paylaşılmasını engellemekte, süreç uzadıkça da çocuk sahibi olma konusunda baskılar artmaktadır. Bazen de vajinismus sorununun varlığını öğrenen yakın akrabalar kadının bekaretini ya da erkeğin sertleşmeyle ilgili durumunu sorgulayabilmektedir.

Kadınların vajinismus sorunu olsa da, büyük bir çoğunluğu, cinsel uyaranların varlığında cinsel yanıt verebilmektedir. Cinsel ilişkiye girmemek koşulu ile sevişmeyi isteyebilir, bundan zevk alabilir, klitorisin okşanması ile cinsel olarak boşalma yaşayabilirler.

Farklı sosyoekonomik ve sosyokültürel düzeylerde görülebilen vajinismusta  cinsel organlar fiziksel olarak normaldir. Cinsellik hakkında konuşmanın ayıp ya da günah sayıldığı, uygun eğitimin verilmediği ve özellikle kadın cinselliğinin değersizleştirildiği toplumlarda vajinismus sıklıkla görülürken, uygun cinsel eğitimin verildiği gelişmiş toplumlarda çok daha düşük oranlarda karşımıza çıkmaktadır.

Vajinismus nedeniyle erkeğin eşiyle cinsel ilişkiye girememesi, istenmeme ve reddedilme algısı yaratabilir. Öfke ve kızgınlık duyguları da yaşayan erkekte cinsel işlev sorunlarının ortaya çıkması sıklıkla görülebilen bir durumdur. Uzun süren vajinismus olgularında sertleşme güçlüğü ve erken boşalma sorunları sıkıntı yaratan durumlardır.

Vajinismus Nedir ? yazısı ilk önce Op. Dr. Can Pahalı - Vajinismus Tedavisi ve Kadın Sağlığı Kliniği üzerinde ortaya çıktı.