Türkiye’de Ankara’nın ardından İstanbul’da da HPV aşısı uygulaması başladı. DoktorTakvimi uzmanlarından Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı Op. Dr. Can Pahalı, HPV’nin ne olduğu, nasıl koruma sağladığı, hangi yaş gruplarına hangi dozlarda uygulandığı konularında detayları paylaştı.

HPV’nin (human papillomavirus) toplumda yaygın olarak bulunan, çok sayıda türü olan, bazı türlerinin hastalık oluşturmadığı bazı türlerinin ise cinsel organlarda siğil ve kansere neden olabildiği bir virüsün adı olduğunu söyleyen DoktorTakvimi uzmanlarından Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı Op. Dr. Can Pahalı, virüsün en sık cinsel yolla bulaştığını; vajinal, anal ve oral seksle bulaşabildiği gibi daha az olarak da virüsün bulunduğu cinsel organlarla temas etmiş eşyalarla da bulaşabildiğini belirtiyor.

HPV aşısının hem kadın hem erkeklere uygulanabilen bir aşı olduğunu dile getiren Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı Op. Dr. Can Pahalı, “Kız ve erkek çocuklarına dokuz yaşından itibaren aşı yapılabilmektedir. Uygulandığı yaşlar 9-45 yaş aralığıdır. HPV aşısı HPV virüsünün yol açtığı siğillere ve kanserlere karşı koruma sağlayabilir. HPV virüsünün 6, 11, 16, 18, 31, 33, 45, 52 ve 58 türlerinin neden olduğu hastalıklar HPV aşısıyla önlenebilmektedir. HPV virüsü cinsel organlarda siğillere, rahim ağzı kanserine, vajina, vulva, anüs, penis, ağız ve boğaz, baş ve boyun bölgelerinde kanserlere neden olabilmektedir” diyor.

HPV aşısı koruyucu ama tedavi edici değil

HPV aşısının 15 yaşın altında 2 doz, 15 yaş ve üzerinde ise 3 doz olarak uygulandığını söyleyen Op. Dr. Can Pahalı, “HPV virüsünün 9 türüne karşı etkili olan HPV aşısının uygulanma aralıkları şöyledir; 9-14 yaşları için ilk doz uygulamasından sonraki 5-13 ay arasındaki bir zaman diliminde ikinci doz uygulanır, 15 yaş ve üzeri yaşlar için ilk dozdan 2 ay sonra ikinci doz, ilk dozdan 6 ay sonra da üçüncü doz uygulanır. HPV aşısının koruyucu etkisi vardır, tedavi edici bir özelliği yoktur. HPV aşısı cinsel yolla bulaşan diğer hastalıklara karşı koruma sağlamaz” ifadelerini kullanıyor.

İlk HPV aşı uygulamalarının 20 yılı aşkın bir süre önce başladığını belirten Op. Dr. Can Pahalı, sözlerine şöyle devam ediyor: “Aşı uygulaması yapılan insanlarda yeterli antikor düzeylerinin yani bağışıklıklarının devam ettiği bilimsel çalışmalarla belirlenmiştir. HPV aşı korumasının yaşam boyu süreceği düşünülmektedir. HPV aşı uygulamaları programına uygun yapıldıktan sonra yıllık yenileme gerektirmez. HPV aşısı olan kişilerin de rutin jinekolojik muayeneye gitmeleri gereklidir.”

Kadınların yüzde 44’ü HPV aşısının neyi önlediğini bilmiyor

Online sağlık platformu DoktorTakvimi, geçtiğimiz günlerde “Kadın Sağlığı Araştırması”nı kamuoyuyla paylaşmıştı. 18-54 yaş arasında ABC1C2DE SES grubu, Türkiye temsili 1235 kadın katılımcının yer aldığı araştırmada kadın sağlığı hakkında yanlış ifadelere verilen cevaplar da yer aldı. Katılımcılara “HPV aşısı meme kanserine karşı koruma sağlayan bir aşıdır” ifadesi soruldu ve cevaplayanların neredeyse yarısı olan yüzde 44’ü “bilmiyorum”, yüzde 8’i “kesinlikle doğru”, yüzde 17’si “doğru” dedi. Yani yüzde 69’luk bir kesimin HPV’nin neyi önlediğini bilmediği ortaya çıktı.

DoktorTakvimi’nin Kadın Sağlığı Araştırması’yla ilgili yorum yapan Op. Dr. Can Pahalı, “HPV virüsünün yaygınlığı ve neden olduğu hastalıklar açısından baktığımızda toplum sağlığını ilgilendiren bir konu olduğunu söyleyebiliriz. Bu hastalıkların aşı ile önlenebilir olması, buna karşılık toplumsal düzeyde bu konudaki bilginin yetersiz ya da yanlış olması üzücüdür. HPV aşısının hangi hastalıkları ya da neyi önlediğini önemli bir oranda insan bilmiyor. Jinekolojik hastalıklarla ilgili, bir doktorun muayenesi dışında, kendi bedenini kontrol açısından, örneğin bir meme kontrolünün kendisi tarafından da yapılması gerektiğinin farkında değil. HPV aşısının ‘meme kanserine karşı koruyucu bir aşıdır’ cümlesine verilen yanıtlar bu konudaki bilgi eksikliğini ortaya koymaktadır” diyor.

hurriyet.com.tr adresinde orijinal makaleyi görüntülemek için tıklayın
businessmed.com.tr adresinde orijinal makaleyi görüntülemek için tıklayın

HPV nedir? HPV aşısı nasıl koruma sağlar? Hangi yaş gruplarında uygulanır? yazısı ilk önce Op. Dr. Can Pahalı - Vajinismus Tedavisi ve Kadın Sağlığı Kliniği üzerinde ortaya çıktı.

Vajinismus, çoğu zaman ilk cinsel birleşme girişiminde, vajina girişini çevreleyen kaslarda istemsiz olarak ortaya çıkan bir kasılmadır. Bu kasılma cinsel birleşmeye engel olabilmekte ya da çok ağrılı olmasına yol açmaktadır. Cinsel ilişki girişimde, PC veya pubococcygeus olarak adlandırılan kasların kasılması bir duvara çarpma hissini ve bir açıklığın ya da girişin bulunmadığı algısını yaratabilir. Vajinismus; kadının aynı zamanda ağrı olacağı, kanayacağı ya da canının yanacağı gibi düşüncelerle oluşturduğu korku ya da kaygı nedeniyle ortaya çıkan kaçınma ya da erteleme sorunudur.

Vajinismus belirtileri nelerdir?

Vajinanın 1/3 dış kısmında gerçekleşen, yineleyici ve sürekli olan kasılmalarla birlikte, bacakların kapatılması, eşi itme davranışı veya tüm bedenin kasılması da vajinismusta gözlenebilen durumlardır. Bunlara solunum hareketinin hızlanması ve kalp çarpıntısı eşlik edebilir, yani panik atak benzeri bir tablo ortaya çıkabilir.

Vajinismusa neden olabilen etkenler nelerdir?

Cinsel eğitimin verilmemesi ya da yetersiz olması, cinselliği reddeden ya da aşağılayan değer yargıları, gerdek gecesi zorunlu cinsel birleşme, yeterince uyarılmadan, şehvet ve zevk almadan cinsel birleşme girişiminde bulunmak, bekaretle ilgili aşırı vurgu yapılması, gerdek gecesi ile ilgili çarpıtmalarla dolu olayların anlatılması, aşırı düzeyde korumacı aile yapısı, ağrı ya da acıyla yaşanan olumsuz bir cinsel deneyim, geçmişte yaşanan cinsel olarak kötüye kullanım, ensest ilişkiler, taciz olayları, tecavüzler, erkeğin aceleciliği, deneyimsizliği ya da kaba ve özensiz davranışları, jinekolojik müdahaleler, doğumda yaşanan sıkıntılar, ağrılı jinekolojik muayeneler.

Vajinismus belirtilerini tetikleyen etkenler?

Cinsel ilişki girişimleri dışında jinekolojik muayeneler, kadının veya eşinin parmakları, tampon ya da dilatör gibi objeleri yerleştirme çabaları, hatta imajinasyonlar da kasılmalara neden olabilmektedir. Bu girişimler sona erdiğinde kaslar gevşer ve normal durumuna döner.

Vajinismus nedeni olan etkenler fiziksel olabilir mi?

Vajinismus olarak adlandırılan sorun psikolojik olmakla birlikte ilişkiye girememe nedenleri arasında yer alan fiziksel etkenler cinsel birleşme sırasında acıya yol açarak koşullu vajinismus tepkisi oluşturabilirler. İlişkiye girememe ya da ağrılı cinsel ilişkiye yol açan fiziksel etkenlerden bazıları; doğuştan kızlık zarı anomalileri, vajina darlığı, pelvik enflamatuvar hastalık, endometriyozis, yumurtalık kistleri, idrar yolu enfeksiyonu, vajinal atrofi ve pelvik tümörler olup jinekolojik yaklaşımlarla tedaviyi gerektirirler.

Vajinismus toplumda ne kadar yaygın, görülme sıklığı nedir?

Vajinismus cinsellikle ilgili tutucu değer yargılarının olduğu toplumlarda, batı toplumlarına oranla, daha sık görülmektedir. Toplumumuzda her on çiftte birinde görülmekte olup oldukça yüksek bir orana sahiptir. Ülkemizde yıllık görülme sıklığı yaklaşık olarak % 10 iken, İsveç’ te bu oran % 1’ dir. Toplumumuzda cinsel işlev bozukluğu nedeniyle cinsel terapi merkezlerine en sık başvuru nedeni vajinismus sorunudur.

Vajinismus görülme sıklığı hangi bireylerde daha fazladır?

Vajinismus bütün sosyoekonomik, sosyokültürel ve entelektüel düzeylerdeki bireylerde görülebilir. Bunlardan bağımsız olarak, cinsel eğitimin verilmediği, cinselliği reddeden ya da aşağılayan değer yargılarının olduğu, bekaretle ilgili olarak abartılı vurgunun yapıldığı ve aşırı düzeyde korumacı aile yapısının olduğu ailelerde büyüyen bireylerde daha sık görülmektedir.

Vajinismus çiftin ilişkisini ve günlük yaşamı nasıl etkiler?

Vajinismus ortaya çıkardığı sıkıntı ve zorluklarla kadını, sevdiği erkeği ve ilişkilerini derinden etkileyen bir tablo yaratır.

Vajinismus sorunu yaşayan kadının hissettiği duygulardan bazıları; suçluluk ( Eşime haksızlık yapıyorum, bu adil bir durum değil. İkimizin yaşamını kabusa çeviriyorum ve bu benim suçum. ) , utanma, sıkılma, yalnızlık ( İnsanlar ilişkiye giremediğimizi öğrenirse alay ederler, kimseye anlatamam, kimse bizi anlamaz, birileri öğrenirse çok utandırıcı olur. ) , üzüntü ( Evlenmeden önce her şey çok güzeldi, balayımızda böyle bir hayal kırıklığı yaşayacağım aklıma gelmezdi, cinsel ilişkiye giremeyeceğimizi gördüğümde şoke oldum. ) , baskı ve korku ( Acaba cinsel ilişkiye girebilecek miyiz, vajinismus sorunu sürekli devam edecek mi, vajinismusun üstesinden gelebilecek miyiz? ) , depresif ruh hali ( Herkesin yaptığı bir şeyi ben yapamıyorum, evlenen herkes ilişkiye giriyor, beceriksizim, başarısızım, belki hiç düzelmeyecek. )

Vajinismus sorunu ile karşılaşan erkeğin yaşadığı duygulardan bazıları; reddedilme ( Evlenmeden önce ilişkimiz daha iyiydi, eşim neden benimle cinsel ilişkiye girmek istemiyor, neden bana izin vermiyor, beni istemiyor mu? ) , öfke ( yaşamımız böyle mi devam edecek, nasıl çocuğumuz olacak, elimden geleni yaptım yine de sorun devam ediyor. ) , umutsuzluk ( Ne yapacağımı bilmiyorum, mutsuzum ve üzgünüm ) , empati ( Eşim çok ağrı çekiyor, kendimi çok kötü hissediyorum. ) , uzaklaşma ( Eve gitmek istemiyorum. )

Vajinismus nedeniyle ortaya çıkan bu duygular zaman geçtikçe yoğunlaşır ve giderek daha çok sıkıntıya sokar. Cinsel ilişkiye girememe sorunu yaşayan çiftler başlangıçta birbirlerine karşı anlayışlı ve hoşgörülü iken sonrasında birbirlerini suçlamaya başlarlar. Özgüveni sarsılan kadın aldatılabileceğini düşünüp, eşini yitirme korkusu yaşayabilir. Sıradan, önemsiz sorunlar çatışmalara ve kavgalara neden olur. Cinsel ilişki denemeleri sonuçsuz kaldıkça kısır döngü nedeniyle moraller daha da bozulur. Çiftler aynı anda yatağa girmekten ve cinsel yaklaşımlardan sakınarak cinsel ilişki denemelerine ara verirler. Erteleme sorunu ortaya çıkar ve sorun giderek büyür. Yakın akrabaların ve çevrenin bebek beklentisi çifti sıkıntıya sokarak sıklıkla vajinismus sorunu ile yüzleştirir. Akrabalarla sorunu paylaşan çiftlerde erkeğin yakınları kadını suçlarken bekareti sorgulayabilmekte, kadının yakınları da erkeği beceriksizlikle suçlayabilmektedir. Sorunu paylaşmayan çiftler de her gün rol yapmanın sıkıntısını yaşayabilmektedir.
Vajinismus sorunu başta çalışma yaşamı ve akraba ilişkileri olmak üzere yaşamın bütün alanlarına yansıyarak huzursuzluk, keyifsizlik ve mutsuzluğa neden olabilmektedir.

Vajinismus sorununun varlığında erkekte görülen cinsel sorunlar;

Vajinismus ortaya çıkardığı sıkıntı ve zorluklarla erkeği de derinden etkilemektedir. Özellikle çözüm arayışının sürekli ertelendiği, uzun süredir devam eden vajinismus olgularında erken boşalma ve ereksiyon sorunu sıklıkla erkekte görülen cinsel işlev bozukluklarıdır. Cinsel istek ile ilgili sorunlar da yaygın olarak karşımıza çıkmaktadır.

Vajinismus tedavisinde başarı oranı nedir?

Vajinismus cinsel işlev bozuklukları arasında en yüz güldürücü sonuçların alındığı sorunlardan biridir. Farklı cinsel terapi kliniklerinde yapılan çalışmalar, başarı oranlarının yaklaşık olarak % 90-100 aralığında olduğunu göstermektedir. Eş reddi ( eşin istenmemesi, çeşitli nedenlere bağlı olarak birlikteliğin zorunlu olarak sürdürülmek durumunda kalınması ), tedavinin yarım bırakılması başarı oranını olumsuz etkilerken, tedavinin gereğini yapan, düzenli olarak devam eden ve terapiyi tamamlayanlarda, vajinismus sorunu neredeyse tüm çiftlerde olumlu sonuçlanmaktadır.

Vajinismus tedavisi başlamadan önce jinekolojik muayene gerekli midir?

Vajinismus tanısı konmadan önce, cinsel ilişkiye engel olabilen ve doğuştan olan kızlık zarı anomalisinin ekarte edilmesi için kadın hastalıkları ve doğum uzmanı tarafından kızlık zarının değerlendirilmesi önemlidir. Nadiren de olsa vajina ve diğer genital organ yapısal anomalileri de görülebilmektedir.

Kızlık zarı değerlendirilmesinin yalnızca vajinismus tanı sürecinde değil, ilk cinsel ilişkide sıkıntı yaratan bir sürprizle karşılaşmamak için, ilişki öncesinde jinekolog tarafından yapılması önemlidir.

Jinekolog tarafından yapılan değerlendirme, yalnızca vajinismus tanısının konması için değil, vajinismusun derecelendirilmesi ve uygun olacak bir vajinismus tedavisinin belirlenmesi için de önemlidir.

Kızlık zarı değerlendirilmesi klasik jinekolojik muayeneden farklıdır. Klasik jinekolojik muayenede parmakla vajinal giriş ve alet kullanımı varken, kızlık zar değerlendirilmesinde parmak girişi ya da alet kullanımı olmadan yalnızca görsel olarak yapılan bir değerlendirmedir. Görsel olduğu için kısa sürer ve ağrısızdır.

Vajinismus İle İlgili Sorular ve Yanıtlar yazısı ilk önce Op. Dr. Can Pahalı - Vajinismus Tedavisi ve Kadın Sağlığı Kliniği üzerinde ortaya çıktı.

     Bakirelik kültür, gelenek ve görenekler, din veya ahlak gibi çeşitli etkenlerle şekillenen ve belirlenen sosyal içerikli bir tanımdır. Kadının doğasıyla ilgili biyolojik ya da tıbbi bir tanım değildir. Kızlık zarı olarak anılan doku aslında bir zar şeklinde olmayıp, ortası açık olan bir halka görüntüsündedir. Kadın cinsel organında yer alan küçük dudakların iç kısmında, 1-1.5 cm içeride, vajina girişinde yer alan bir yapıdır. Sanıldığı gibi vajinanın derinlerinde değildir.  Ergenlik döneminden sonra herhangi bir cinsel etkinliğin göstergesi olarak değerlendirilemez. Gelenek ve göreneklerin, inançların veya farklı sosyal normların kızlık zarı ile bakirelik arasında bağlantı kurmasının bilimsel bir dayanağı yoktur ve bilimsel bir gerçeği yansıtmaktan uzaktır. Çünkü büyüme sürecinde, özellikle ergenlik dönemi ve sonrasında, östrojen hormonunun etkisiyle kızlık zarının esnekliği artarken, bedensel gelişimin gerçekleşmesiyle de açıklığı artar ve genişler. Çocuklarda ve erken ergenlik döneminde, kızlık zarı cinsel saldırı ve istismar için önemli göstergelerden biri olsa da beden gelişimi tamamlandıktan sonra bu işlevini yitirmektedir.

     İp atlamak, bisiklet kullanmak, kaşınmak, genital bölgeye sürtünmek ya da mastürbasyon yapmak gibi etkinlikler, vajinaya herhangi bir cisim girmedikten sonra kızlık zarının bütünlüğünü etkilemez.

     Bilimsel gerçeklere dayalı, biyolojik ve psikolojik yapımıza uygun, doğru bir cinsel eğitimin verildiği koşullarda, doğuştan kızlık zarı anomalisi yoksa, kaygılardan ve korkulardan uzak, bedenin ve ruhun okşandığı, sevgi, aşkla dokunma, öpüşme, zevk alma ve hazzın yaşandığı bir sevişmenin ardından girilen ilk cinsel ilişkide, kızlık zarı kanamaz, yırtılmaz, patlamaz, sadece esner, ağrı ve acı da yoktur. Bu durum sonraki cinsel ilişkiler için de geçerlidir. Yaşananlara ya da yansıtılanlara bakıldığında kaçınılmaz olarak akla gelen soru şudur; yıllardan beri duyduğumuz ilk cinsel ilişki sonrası olan kanamaları, bazen birilerine gösterilen kanlı çarşafları ve hatta hastaneye yatırılmak durumunda kalınan kadınların varlığını nasıl açıklayacağız? Toplumsal Cinsiyet Eşitsizliği yaratılarak erkekliğin yüceltilip kadınlığın aşağılandığı, yetişkinliğe geçişte erkeklere milli olmak (ilk cinsel ilişki) gerekliliği vurgulanırken, kadınlara bırakın cinsellikle ilgili gelişimleri, bir erkekle sosyal yaşamın gerektirdiği iletişimi bile engelleyen ataerkil bir yapıya sahip toplumsal anlayışın yalnızca kadınlara  kendi bedenlerinden ve hatta canlarından da öte bir öneme sahip olarak ve defalarca bekarete vurgu yapması sizce, ilk cinsel ilişki girişiminde, bir kadında ne gibi etkiler yaratır, ne kadar buna hazırdır? Kanama olup olmamasıyla kadının bekaretinin test edilip sınavdan geçirildiği ilk ilişkide sizce kadının ruh hali nasıldır?

     Büyüme sürecinde cinsel organın tehlikeli bir bölge olduğu mesajı verilen, cinsel organına dokunmakta ve bakmakta sıkıntı yaşayıp, kendi bedeni ile barışık duruma gelemeyen kız çocuğu, ilk adet kanamasında şaşkınlık yaşamakta, utanmakta ve bazen de kısa kalacağı düşüncesiyle korkutulmaktadır. Ergenlikle birlikte, gerek erkekler gerekse kadınlar için doğal ve sağlıklı bir cinsel etkinlik olan mastürbasyon, sanki yalnızca erkeklere özgü bir davranış olarak empoze edilmektedir. Keyifli bir cinsel doyumun yanısıra, pek çok olumlu etkileri olan ve insan doğasında bulunan cinsel dürtünün doyuma ulaşması için yapılan  mastürbasyon, kadının kendi bedenini tanıma ve kadın olma sürecindeki aşamalarından biridir.

     Çocukluktan başlayarak erişkinliğe giden büyüme sürecinde, kendi bedeni dahil olmak üzere, en temel cinsel bilgilerden yoksun bırakılan, cinselliği bastırılan, yok sayılan ve cinsel hurafelerle tehdit edilen kadın; ilk cinsel ilişki korkusu ile gevşeyememekte, rahatlayamamakta, kendini elinde olmadan kasmakta ve çoğu zaman erkeğin telaşlı, aceleci ve partneri hazır olmadan yaptığı yaklaşımı ile ilişkiye girmekte zorlanmaktadır. Doğal ve sağlıklı olmaktan uzak böyle bir ortam ya kanama ya da vajinismus ile sonlanmaktadır.

     Yaşamın pek çok alanında olduğu gibi, cinsel yaşam alanında da Toplumsal Cinsiyet Eşitsizliği toplumda ve bireylerde sıkıntı yaratmakta, kadının da erkeğin de mutlu olması yolunda bir engel olarak durmaktadır.

Kızlık Zarı ve Bekaret yazısı ilk önce Op. Dr. Can Pahalı - Vajinismus Tedavisi ve Kadın Sağlığı Kliniği üzerinde ortaya çıktı.

Cinsel yolla bulaşan hastalıklara yol açan etkenler, yalnızca vajinal, oral veya anal cinsel ilişki yoluyla değil, yakın beden teması ya da kan yoluyla da bulaşabilmektedir. Bulaşmış bir hastalık etkeni saptandığında, başka bir etkenin bulaşmış olma riski arttığından, geniş kapsamlı bir tarama yapılması önemlidir. Hastalık etkeni bulaşmış olduğu halde, yıllarca herhangi bir belirti ortaya çıkmayabilir. Böyle bir durumda birey, hastalığı partner ya da partnerlerine, farkında olmadan bulaştırırken, herhangi bir zamanda ciddi bir hastalık tablosu ile karşılaşabilir. Özellikle yaşam tarzı açısından yüksek risk taşıyan bireylerin, herhangi bir belirti olmadan, düzenli olarak kapsamlı bir taramadan geçmesi gereklidir.

Cinsel yolla bulaşan hastalıklara yol açan etkenler; virüs, bakteri, parazit, protozoon, mantar ya da ektoparazit kökenli olabilir. Hepatit B, Hepatit C, Genital Siğiller, Genital Herpes ve AİDS virüs kökenli CYBH’ler iken, Gonore (bel soğukluğu), Sifiliz (frengi) ve klamidya bakteryel kökenlidir.

Son yıllarda, cinsel yolla bulaşan hastalıklar belirgin bir şekilde artış göstermiştir. Bu artışın nedenleri arasında; sıklıkla cinsel partner değiştirmek, cinsel ilişkiye girme yaşının düşmesi, çok sayıda cinsel partnere sahip olmak, evlilik dışı cinsel ilişkilerin yaygınlaşması, cinsel partnerin farklı cinsel partnerlerle birlikteliği, seks işçileri ve onların müşterileri ile cinsel ilişkide bulunmak, hastalığa neden olan mikroorganizmaların ilaçlara karşı direnç geliştirmesi, kozmetik ve kimyasal madde kullanımının artması ve doğal yaşam dengesinin bozulması sayılabilir.

CYBH’ye neden olan mikroorganizmalar, birey taşıyıcı olduğu halde, yıllarca klinik bulgu ve belirti vermeyebilir. Hastalık ortaya çıktığında en sıklıkla cinsel organlarda, ağızda, anüste ve deride olmak üzere gözde, boğazda ve hatta bütün bedende belirtiler dikkati çekebilir. CYBH’lerin ortaya çıkmasında bazı etkenler önemli bir rol oynar. Bu etkenler; düşük sosyoekonomik düzey, protein eksikliğine yol açan beslenme bozuklukları, şiddetli stres etkenleri, şeker hastalığı gibi metabolik hastalıklar, sık ve uzun süreli antibiyotik kullanımı, olumsuz hijyenik koşullar, gebelikten korunmak için kullanılan araçların uygun olarak kullanılmaması, çok sayıda gebelik ve kürtaj müdahaleleri.

Son yıllarda CYBH’leri önleme çabalarına rağmen, Dünya Sağlık Örgütünün (World Health Organisation) verileri başta HIV enfeksiyonu, gonore (bel soğukluğu) ve sifiliz (frengi) olmak üzere, 30’u aşkın hastalık etkeninin bulaşması ile dünyada her gün 1 milyon yeni olgunun eklendiğini ortaya koymaktadır. Toplamda ise dünya nüfusunun altıda birinin CYBH’lerden etkilendiğini aynı veriler göstermektedir. Her altı bireyden birinin etkilendiği böyle bir tablo durumun ciddiyetini yansıtmakta ve korunma, önleme ve tedavi çabalarının daha üst düzeyde olması gerektiğini gözler önüne sermektedir.

Cinsel yolla bulaşan hastalıkların varlığında hem erkek hem de kadında görülebilen belirtiler şunlardır: İdrar yaparken yanma, ağrı, acıma, idrar yapma sıklığında artma, ateş, üşüme ve titreme, halsizlik baş ağrısı, bulantı ve kusma, özellikle kasıklardaki lenf bezlerinde şişme, cinsel organlarda ve makatta kaşıntı ve karıncalanma hissi, cinsel organlarda ağrılı ya da ağrısız yaralar, siğiller ve içi sıvı dolu kabarcıklar, kasıklarda ve karnın alt bölümünde tek ya da iki taraflı ağrı, kollar, bacaklar ve ayak tabanlarında deri döküntüleri, ağız içinde ve çevresinde yaralar, cinsel ilişki süresince ağrı ve sonrasında kanama gelmesi.

CYBH yapan etkenler, annede varlığı durumunda, gebelik, doğum ve emzirme sürecinde bebeğe geçip çok ciddi sonuçlara yol açabilirler (düşük, erken doğum, çeşitli organ anomalileri ve ölü doğum).

Cinsel yolla bulaşan hastalıkların önlenmesi ve kontrol altına alınmasında etkili olabilecek yaklaşımlar: Hem genel anlamda sağlıklı bir yaşamın hem de özelde sağlıklı bir cinsel yaşamın farkındalığını yaratan bir eğitimin verilmesi, kondom (prezervatif) kullanımının yaygınlaştırılması ve doğru kullanımının öğretilmesi, erken tanı konup etkili bir tedavinin yapılması, cinsel partnerlerin belirlenmesi ve tedavilerinin gerçekleştirilmesi.

Cinsel yolla bulaşan enfeksiyonlar (CYBE), son yıllara kadar, zührevi ya da cinsel yolla bulaşan hastalıklar olarak adlandırılmaktaydı. Ancak hastalık etkenini taşıyan kişi, hiçbir belirti olmadığı halde etkeni başkasına bulaştırabildiği için Dünya Sağlık Örgütü hastalık kavramı yerine enfeksiyon (bulaşma) kavramının kulanılmasını önermiştir.

Cinsel Yolla Bulaşan Hastalıklar yazısı ilk önce Op. Dr. Can Pahalı - Vajinismus Tedavisi ve Kadın Sağlığı Kliniği üzerinde ortaya çıktı.

Anne karnında gebeliğin altıncı ayına kadar deliksiz bir zar şeklinde olan kızlık zarı, sonrasında açılarak ve açıklığı gittikçe büyüyerek ergenlik döneminden itibaren penisin girişine uygun duruma gelir. Nadiren gebelik dönemindeki deliksiz zar halini koruyarak cerrahi girişimi gerektiren ve adet kanının dışarı çıkışını engelleyen hymen imperforatus ( deliksiz kızlık zarı ) durumu ortaya çıkabilir.

Kızlık zarı vajinanın hemen girişinde, yaklaşık 1-1.5 cm içeride ve vajinal açıklığı çevreleyecek konumda yer alır. Kızlık zarının ortasındaki açıklık vajinal salgıların ve adet kanının dışarı çıkışını sağlar. Biyolojik açıdan vajinayı enfeksiyonlara karşı koruma işlevi olduğu da düşünülmektedir.

Yüzyıllardan beri kızlık zarı bakireliğin sembolü olarak görülmekte, kadın cinsel yaşamını denetlemenin bir unsuru ve baskı aracı olarak süregelmektedir. İşin ilginç yanı, antik çağlardan günümüze değin  bakireliğin kızlık zarının kanaması ya da muayenesi ile değerlendirilebileceği düşüncesinin yanlış olmasıdır.

Bakirelik tıbbi bir tanım değil, kültür, gelenek, din veya ahlak gibi çeşitli etkenlerle belirlenen sosyal bir tanımdır. Kızlık zarı olarak anılan doku ergenlik döneminden sonra herhangi bir cinsel etkinliğin göstergesi olarak kullanılamaz. Sosyal normların veya inançların erişkin kadınlarda kızlık zarı ile bakireliği ilişkilendirmesinin bilimsel bir dayanağı yoktur. Yani kızlık zarı muayenesi ile bakirelik değerlendirilemez. Çünkü ergenlik dönemi ve sonrasında östrojen hormonunun etkisi ile kızlık zarının esnekliği artarken, bedensel gelişimin olmasıyla da açıklığı artar, genişler. İlk gece kızlık zarının kanayacağı, yırtılacağı ve patlayacağı düşüncesi gerçekleri yansıtmaktan uzaktır. Doğuştan kızlık zarı anomalisi yoksa, korkulardan ve kaygılardan uzak, ruhun ve bedenin okşandığı, sevgi, dokunma, öpüşme ve zevk almanın gerçekleştiği sevişmenin ardından girilen cinsel ilişkide, ne ilk gecede ne de sonraki gecelerde KIZLIK ZARI YIRTILMAZ, KANAMAZ, PATLAMAZ, yalnızca ESNER, ağrı ve acı da yoktur. Akla hemen şu soru gelebilir; yıllardır ilk gece ilişki sonrası olan kanamaları, kanlı çarşafları ve hatta hastaneye yatırılmak durumunda kalan kadınların varlığını nasıl açıklayacağız? Büyüme sürecinde, çocukluktan başlayarak erişkinliğe uzanan yolda en temel cinsel bilgilerden yoksun bırakılan, cinselliği bastırılan, yok sayılan ve cinsel mitlerle tehdit edilen kadın; ilk gece korkusu ile gevşeyememekte, rahatlayamamakta, kendini kasmakta ve kimi zaman erkeğin aceleci, telaşlı yaklaşımı ile ilişkiye girmekte zorlanmaktadır. Doğal olmayan böyle bir ortam ya kanama ya da vajinismus ile sonlanmaktadır.

Kızlık zarı çocuklarda ve erken ergenlik döneminde cinsel saldırı ve istismar için önemli göstergelerden biri olsa da beden gelişimi tamamlandıktan sonra bu işlevini yitirmektedir.

Bisiklet kullanmak, ip atlamak, kaşınmak, genital bölgeye sürtünme ya da mastürbasyon yapmak gibi eylemler, vajinaya herhangi bir cisim girmedikten sonra kızlık zarının bütünlüğünü etkilemez.

Kızlık zarı, ortasındaki açıklığın boyutu ve şekline göre farklı isimler almaktadır. Anüler himen; kızlık zarı ve ortasındaki açıklığı yuvarlak halka görüntüsündedir. En sık görülen kızlık zarı tipidir. Görülme sıklığı bazı çalışmalarda % 95’ e kadar çıkmaktadır. Duhule müsait (girişe uygun) olarak değerlendirilen ve esnek olan normal zar tipidir. Kresentrik himen; yarımay şeklinde olan kızlık zarıdır. Septalı himen; zar ortasındaki açıklık bir bölme ile ikiye ayrılmaktadır. Kribriform himen; kalburumsu, çok delikli kızlık zarı tipidir. Mikroperfore himen; açıklık çok küçük bir delik şeklindedir. İmperfore himen; kızlık zarının ortasında açıklık yoktur ve vajina girişi kapalıdır. Adet kanı dışarı atılamaz ve içeride birikerek şiddetli ağrılara yol açabilir.

Kızlık Zarı Hakkında Bilinmesi Gerekenler yazısı ilk önce Op. Dr. Can Pahalı - Vajinismus Tedavisi ve Kadın Sağlığı Kliniği üzerinde ortaya çıktı.

Terapinin amacı yalnızca koit yani penis-vajina birlikteliği değil; zevkli, sağlıklı ve mutlu bir cinsel birlikteliğin gerçekleşmesidir.

Terapi değerlendirme aşaması ile başlamakta ilişkisel, bilişsel, duygusal ve davranışsal adımlarla sonlandırılmaktadır. Tedavileri tamamlanan hastalarımıza ait yorumlara ulaşmak için aşağıdaki bağlantıları kullanabilirsiniz.

• Web sitemizde bulunan hasta yorumlarını incelemek için tıklayınız.
• Google’da bulunan hasta yorumlarını incelemek için tıklayınız.
• DoktorTakvimi.com adresinde bulunan hasta yorumlarını incelemek için tıklayınız.

Vajinismus Tedavisi yazısı ilk önce Op. Dr. Can Pahalı - Vajinismus Tedavisi ve Kadın Sağlığı Kliniği üzerinde ortaya çıktı.

Günlük yaşamdaki işlevselliğini etkileyecek düzeyde, bele ve bacaklara yayılabilen, karnın alt bölümünde ağrı ile kendini gösterir. Bu ağrıya bazen bulantı, kusma, baş ağrısı, sık idrara gitme, ishal veya kabızlık eşlik edebilir.

Ağrı çoğu zaman adetin başlamasından bir gün sonra en şiddetli düzeyine ulaşır.

Organik bir neden olmadan (primer dismenore) görülebildiği gibi endometriozis, pelvik inflamatuvar hastalık, adenomyozis veya fibroidler gibi patolojiler sonucu da ortaya çıkabilir (sekonder dismenore).

Tedavide ibuprofen, naproksen gibi nonsteroid antineflamatuvar ilaçlar en sık kullanılan ilaçlardır. Ayrıca korunma hapları da ovülasyonu engelleyerek ve ağrıya yol açan prostoglandin üretimini düşürerek semptomları azaltmada etkindirler. Egzersizlerin ve karın bölgesinde hafif sıcak uygulama yapılmasının da etkili olduğu bilinmektedir.

Dismenore (Ağrılı Adet Görme) yazısı ilk önce Op. Dr. Can Pahalı - Vajinismus Tedavisi ve Kadın Sağlığı Kliniği üzerinde ortaya çıktı.

Belirtiler:

• Adetlerin gecikmesi, seyrek adet görme veya adet görememe
• Obezite (hastaların %50’sinden fazlasında)
• Kıllanma (hastaların yarısında)
• Gebe kalamama (infertilite)

Tanı:

• Ultrasonda overler büyük ve polikistik olarak gözlenir (pek çok sayıda, içi sıvı dolu folikül kistleri bulunur)
• Serum androjen düzeyleri artmıştır
• LH/FSH oranı artmıştır (yüksek LH düzeyi, düşük FSH düzeyi)
• Lipid düzeyinde anormallikler
• İnsülin direnci vardır
• Folikül takibinde yumurtlamanın olmadığı saptanır

Tedavi:

• Obez kadınlarda zayıflamada vücut ağırlığının %5 düzeyinde azalması bile ovülasyon fonksiyonunu düzeltebilmektedir
• Gebelik isteği olmayanlarda oral kontraseptifler (korunma hapları) en sık kullanılan ilaçlardandır
• İnfertilite tanısı ve gebelik isteği durumunda ovülasyonla ilgili ilaçlar kullanılır
• Kıllanma (hırşutizm) varlığında androjen düzeyini düşüren ilaçlar etkilidirler
• Ovülasyon olmadığı için uzun süre östrojen etkisi ile rahim iç tabakası (endometrium) kalınlaşarak endometrial hiperplazi gelişebilir. Bu durumda da progestasyonel ajanlar etkilidir

PCOS (Polikistik Over Sendromu) yazısı ilk önce Op. Dr. Can Pahalı - Vajinismus Tedavisi ve Kadın Sağlığı Kliniği üzerinde ortaya çıktı.